Hal Yasası’nda Yeni Dönem: Komisyon Yarıya İniyor,Üreticiye Destek Geliyor

Sebze ve meyve ticaretinde yeni dönem hazırlığı gündemde. TBMM’ye sunulan kanun teklifinde komisyoncuların alabileceği azami komisyon oranının yüzde 8’den yüzde 4’e indirilmesi ve semt pazarlarındaki satış yerlerinin en az yüzde 30’unun üreticilere ayrılması öngörülüyor.

Düzenlemeyle üreticinin doğrudan tüketiciye ulaşmasının kolaylaştırılması hedefleniyor. Türkiye’de sebze ve meyve ticaretini yeniden şekillendirmesi beklenen Hal Yasası düzenlemesinde yeni gelişmeler yaşanıyor. Üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirindeki aracılık maliyetlerinin azaltılması, kayıt dışılığın önlenmesi ve ticarette şeffaflığın artırılması amacıyla hazırlanan düzenlemeler Meclis gündemine taşındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 4 Kasım’da yaptığı açıklamada Hal Kanunu’nda kapsamlı değişiklik öngören Bakanlık taslağının TBMM’deki AK Parti grubuna sunulduğunu duyurdu. Öte yandan 30 Ekim 2026 tarihinde Meclis’e sunulan 2/3992 esas numaralı kanun teklifi de komisyon sürecinde bulunuyor. KOMİSYON ORANI YÜZDE 8’DEN 4’E DÜŞECEK TBMM’ye sunulan kanun teklifinde, toptancı hallerinde komisyoncular tarafından satış bedeli üzerinden alınabilen azami komisyon oranının yüzde 8’den yüzde 4’e indirilmesi öngörülüyor. Mevcut uygulamada yüzde 8 olan üst sınırın yarıya indirilmesiyle komisyon maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor. Ancak yüzde 8 oranı her işlemde zorunlu olarak uygulanan sabit bir kesinti değil, azami sınır niteliği taşıyor. Teklifte ayrıca sebze ve meyvelerin nihai perakende satış noktasına ulaşmadan önce fiyat artışına neden olacak şekilde tekrar tekrar alınıp satılmasının ve devredilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. SEMT PAZARLARINDA ÜRETİCİLERE YÜZDE 30 PAY Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de semt pazarları olacak. Kanun teklifinde pazar yerlerindeki toplam satış yeri sayısının en az yüzde 30’unun üreticilere ve üretici örgütlerine tahsis edilmesi öngörülüyor. Bu düzenlemeyle çiftçilerin ürünlerini aracıya ihtiyaç duymadan doğrudan tüketiciyle buluşturabilmesinin kolaylaştırılması amaçlanıyor. ÜRETİCİ KOOPERATİFLERİNE DESTEK Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ayrı taslakta üretici birlikleri ve kooperatiflerinin güçlendirilmesi de öne çıkıyor. Bakan Bolat’ın açıklamalarına göre üretici örgütlerinin kendi hallerini kurabilmeleri için maddi destek sağlanması, vergi ve rüsum muafiyetlerinden yararlanmalarının önünün açılması hedefleniyor. KAYIT DIŞI TİCARETLE MÜCADELE Yeni düzenlemelerde sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılığın önlenmesi, ürün hareketlerinin daha etkin takip edilmesi ve fiyat oluşumunda şeffaflığın artırılması amaçlanıyor. Hal Kayıt Sistemi’nin güçlendirilmesiyle ürünlerin üretim aşamasından satış noktasına kadar izlenebilirliğinin artırılması hedefleniyor. DÜZENLEME HENÜZ YASALAŞMADI TBMM’nin resmî kayıtlarında yer alan 2/3992 esas numaralı kanun teklifi, ilgili komisyonda bulunuyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan kapsamlı değişiklik taslağının da yasama sürecinde değerlendirilmesi bekleniyor. Söz konusu düzenlemeler henüz yürürlüğe girmiş değil. Tekliflerin yasama sürecinin tamamlanması ve nihai düzenlemelerin yayımlanmasıyla birlikte sebze ve meyve ticaretinde uygulanacak yeni kurallar netleşecek.