Sigortasız İşçi Çalıştıran İşverenlere Kötü Haber: SGK Harekete Geçti

Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yeni düzenlemeye gitti. Polis, jandarma ve zabıta gibi kamu görevlilerinin tuttuğu tutanaklar, fiilî çalışmanın tespit edilmesi hâlinde sigortalılık hizmetine dayanak olacak.

Sigortasız işçi çalıştırılmasıyla mücadelede yeni bir uygulama devreye girdi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelge ile kayıt dışı istihdamın tespitine ilişkin uygulamada değişiklik yaptı. Yeni düzenleme, kamu kurumlarından gelen bilgi ve belgeler ile kamu görevlilerinin düzenlediği tutanakların sigortalılık işlemlerinde nasıl değerlendirileceğini yeniden belirledi. Kamu Görevlilerinin Tutanakları Dikkate Alınacak Yeni uygulamaya göre kolluk kuvvetleri, zabıta, doktor, veteriner ve mühendis gibi kamu görevlilerinin düzenlediği tutanaklarda kişinin fiilen çalıştığının belirlenmesi hâlinde, tutanağın düzenlendiği tarih için işçiye bir günlük sigortalılık hizmeti kazandırılacak. Yüze karşı tebliğ edilen trafik ceza tutanakları da inceleme kapsamında değerlendirilecek. Bu kayıtlar, SGK bünyesindeki Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri tarafından incelenecek. Sürekli Çalıştığını İddia Eden İşçi İtiraz Etmeli Düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri, aynı iş yerinde birden fazla kez sigortasız çalıştığı tespit edilen işçilerin hizmet günlerinin nasıl hesaplanacağı oldu. Birden fazla tespit bulunması hâlinde en eski tarihli kayıt işe giriş tarihi olarak değerlendirilecek. Aynı ay ve sonraki aylarda tespit edilen her gün için bir günlük hizmet kazandırılacak. Ancak çalışma ilişkisi kısmi süreli olarak ele alınacak. İlk ve son tespit arasındaki dönemde kesintisiz çalıştığını ileri süren işçinin itiraz etmesi hâlinde konu SGK denetimine sevk edilecek. Bu nedenle sigortasız çalıştırılan işçilerin, fiilî çalışmalarını gösteren tutanak ve diğer belgeleri saklaması önem taşıyor. 2025 Yılında 334 Bin İşçi Sigortasız Tespit Edildi Kayıt dışı istihdamın boyutunu ortaya koyan SGK verilerine göre, 2025 yılında çeşitli kamu kurumlarından gelen 2 milyon 82 bin evrak incelendi. Yapılan incelemelerde 334 bin 150 işçinin sigortasız çalıştırıldığı, 7 bin 141 iş yerinin ise kayıt dışı faaliyet gösterdiği belirlendi. Yalnızca ticari araçlara ilişkin trafik ceza tutanaklarının incelenmesi sonucunda 3 bin 659 iş yerinde kayıt dışı istihdam tespit edilirken, sigortasız çalıştırılan işçi sayısı 127 bin 394 olarak açıklandı. Sigortasız Çalıştırılan İşçilerin Hakları Neler? Bir iş yerinde fiilen çalıştığı hâlde sigorta bildirimi yapılmayan çalışanlar, haklarını SGK ve yargı yolları üzerinden arayabiliyor. Çalışma süresinin ve iş ilişkisinin kanıtlanmasında iş yeri kayıtları, ücret ödemeleri, yazışmalar, tanık beyanları ve resmî tutanaklar önem taşıyabiliyor. Hizmet tespiti davalarında genel olarak beş yıllık hak düşürücü süre gündeme geliyor. Ancak sürenin başlangıcı ve uygulanıp uygulanmayacağı somut olayın özelliklerine göre değişebiliyor. Çalışanın emeğinin karşılığını alması kadar sosyal güvenlik haklarının korunması da önem taşıyor. Sigortasız çalıştırma, işçinin emeklilik, sağlık ve diğer sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkileyen ciddi bir sorun olarak gündemdeki yerini koruyor.