Hayvancılık İşletmelerine Yeni Sınıflandırma Sistemi Getirildi

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle sığır, manda, koyun ve keçi yetiştiriciliği yapan işletmeler fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarına göre sınıflandırılacak.

Türkiye’de hayvancılık sektörünü yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle hayvancılık işletmelerinin fiziki altyapı, hijyen, hayvan sağlığı ve biyogüvenlik koşullarının belirli standartlara göre değerlendirilmesi amaçlanıyor. Büyükbaş Ve Küçükbaş İşletmeler Kapsamda Yönetmelik; sığır, manda, koyun ve keçi bulunduran hayvancılık işletmelerini kapsıyor. Bakanlık veri tabanına kayıtlı işletmeler, Tarım ve Orman Bakanlığının il ve ilçe müdürlükleri tarafından yerinde incelenecek. Yapılacak değerlendirmelerde işletmelerin barınma koşulları, yem ve suluk sistemleri, havalandırma, dezenfeksiyon uygulamaları, atık yönetimi ve hastalıkların yayılmasını önlemeye yönelik tedbirleri dikkate alınacak. İncelemelerin ardından işletmeler A, B, C, D veya E sınıflarından birine dahil edilecek. Belirlenen sınıf, Bakanlık veri tabanına kaydedilecek ve işletmeye ait belgelerde de yer alacak. Sınıflandırma Hayvanlara Değil, İşletmelere Yapılacak Yeni düzenlemede A, B, C, D ve E sınıfları hayvanların türünü, ırkını veya verim özelliklerini ifade etmiyor. Söz konusu sınıflandırma, hayvanların yetiştirildiği işletmelerin fiziki altyapı, hijyen, bakım ve biyogüvenlik koşullarına göre yapılacak. Bu kapsamda aynı işletmede bulunan büyükbaş veya küçükbaş hayvanlar ayrı ayrı sınıflandırılmayacak. İşletmenin genel koşulları değerlendirilerek ilgili sınıf belirlenecek. Dolayısıyla sınıflandırma, hayvanlara değil, hayvancılık faaliyetinin yürütüldüğü işletmelere yönelik uygulanacak. A’dan E’ye Kadar Beş Farklı Sınıf Belirlendi Yönetmelikte her sınıf için farklı fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşulları öngörülüyor. Bir üst sınıfa geçebilmek için önceki sınıfın şartlarının yanı sıra ilave kriterlerin de karşılanması gerekiyor. E Sınıfı İşletmeler: D sınıfı için belirlenen asgari şartları karşılamayan işletmeler E sınıfına dahil edilecek. D Sınıfı İşletmeler: Hayvancılık faaliyetinin bağımsız ve sınırları belirli bir alanda yürütülmesi gerekiyor. Hayvan bakımında kullanılan ekipmanların düzenli dezenfekte edilmesi, yem depolama alanı, temizlenebilir yemlik ve suluk, yeterli havalandırma ve aydınlatma gibi temel koşullar aranıyor. Ayrıca hayvanların bulunduğu alana giren kişilerin ayakkabılarını dezenfekte edebilecek düzenek bulunması gerekiyor. C Sınıfı İşletmeler: D sınıfındaki şartlara ek olarak işletme sınırlarının çit, duvar veya tel örgüyle çevrilmesi isteniyor. Hayvanların olumsuz hava koşullarından korunması için gölgelik ve yağmurdan korunma alanları, otomatik suluk, aşı yolu veya kilit sistemi, canlı hayvan kantarı ve sabit ya da hareketli rampa gibi donanımlar aranıyor. Atıkların da ilgili mevzuata uygun şekilde yönetilmesi gerekiyor. B Sınıfı İşletmeler: C sınıfındaki şartlara ek olarak Bakanlık tarafından belirlenen hastalıktan ari işletme sağlık sertifikası aranıyor. İşletmede biyogüvenlik kurallarının yazılı olarak bulundurulması, araç ve ziyaretçi girişlerinin kayıt altına alınması, dezenfeksiyon uygulamaları ve yeni getirilen hayvanlar için ayrı karantina alanı oluşturulması gerekiyor. Bunun yanında sütünü piyasaya arz eden işletmelerde sağım sistemi ve süt soğutma tankı bulunması, jeneratör veya alternatif güç kaynağı kullanılması, doğumhane ve hayvanların dinlenme alanlarının oluşturulması gibi şartlar da öngörülüyor. A Sınıfı İşletmeler: B sınıfındaki koşullara ilave olarak işletmede veteriner hekim çalıştırılması gerekiyor. Araçlar için dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini, yazılı biyogüvenlik prosedürleri, atık yönetim planı ve hastalıklarla mücadeleye yönelik acil durum planı da aranıyor. Ayrıca hayvanların sağlık, üreme, besleme ve verim bilgilerinin takip edildiği bilgisayar destekli bir sürü yönetim sisteminin bulunması gerekiyor. Mevcut İşletmelere Bir Yıl Süre Tanındı Yönetmeliğin geçiş hükümlerine göre, yayımlandığı tarihte Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan hayvancılık işletmelerinin bir yıl içerisinde sınıflandırılması gerekiyor. Bu kapsamda mevcut işletmelerin sınıflandırma işlemlerinin 14 Ekim 2027 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor. Daha önce kurulmuş ancak faaliyetlerine ara vermiş veya faaliyetlerini sonlandırmış işletmeler ise yeniden faaliyete başladıklarında sınıflandırmaya tabi tutulacak. Denetimlerde Eksiklik Tespit Edilirse 30 Gün Süre Verilecek Tarım ve Orman Bakanlığının il ve ilçe müdürlükleri, gerekli gördükleri durumlarda işletmeleri fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşulları bakımından denetleyebilecek. Denetim sonucunda işletmenin mevcut sınıfına ilişkin eksiklik tespit edilmesi halinde durum tutanak altına alınacak ve işletmeye eksikliklerini gidermesi için 30 gün süre verilecek. Belirlenen süre içerisinde eksikliklerini gidermeyen işletmeler, şartlarını karşıladıkları en yüksek sınıfa dahil edilecek. İşletmenin Bakanlık veri tabanındaki sınıflandırma kaydı da buna göre güncellenecek. İşletmeler Sınıflarının Yeniden Belirlenmesini İsteyebilecek Yönetmelik kapsamında işletmenin fiziki altyapısında veya biyogüvenlik koşullarında değişiklik meydana gelmesi halinde işletme sahibi ya da işletmeci, il veya ilçe müdürlüğüne başvurabilecek. Başvurunun ardından yapılacak yerinde incelemeyle işletmenin sınıfı yeniden değerlendirilebilecek. Yeni düzenlemeyle Türkiye genelinde hayvancılık işletmelerinin fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarının ortak kriterler doğrultusunda değerlendirilmesi için yeni bir sınıflandırma sistemi uygulanmaya başlanmış oldu.